De Nederlandse samenleving is sterk afhankelijk van vitale nutsvoorzieningen zoals elektriciteit, telecommunicatie en gas. Deze voorzieningen zijn essentieel voor het functioneren van infrastructuur, mobiliteit en digitale systemen.

Een verstoring of uitval van deze voorzieningen kan grote gevolgen hebben voor het domein van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Denk bijvoorbeeld aan storingen in verkeerscentrales, uitval van ICT-systemen of beperkingen in de bediening van infrastructuur zoals bruggen, tunnels of sluizen.

Daarom is het belangrijk dat verstoringen snel worden gesignaleerd, dat de mogelijke impact wordt beoordeeld en dat betrokken organisaties goed samenwerken om de gevolgen te beperken.

Belang van crisisbeheersing

Uitval van nutsvoorzieningen kan leiden tot verstoringen van mobiliteit, infrastructuur en dienstverlening. Ook kunnen vitale processen binnen het ministerie of uitvoeringsorganisaties worden geraakt.

Wanneer een storing grote gevolgen heeft, kan opschaling nodig zijn binnen de crisisstructuur van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Het Departementaal Coördinatiecentrum Crisisbeheersing van IenW (DCC-IenW) ondersteunt hierbij door informatie te verzamelen, de impact te duiden en afstemming tussen betrokken organisaties te organiseren.

Risico’s voor IenW

Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat is afhankelijk van verschillende nutsvoorzieningen voor het functioneren van infrastructuur en mobiliteitsnetwerken. Uitval van deze voorzieningen kan gevolgen hebben voor onder andere:

  • verkeersmanagementsystemen

  • spoor- en luchtvaartsystemen

  • bruggen, tunnels en sluizen

  • digitale netwerken en ICT-systemen

  • communicatie tussen hulpdiensten en operationele diensten

In ernstige situaties kunnen deze verstoringen ook gevolgen hebben voor de veiligheid of continuïteit van vitale infrastructuur.

Uitval van telecommunicatie

Een storing in telecommunicatievoorzieningen kan gevolgen hebben voor de communicatie tussen operationele diensten en voor systemen die afhankelijk zijn van telecomverbindingen.

Mogelijke impact kan ontstaan op onder andere:

  • verkeerscentrales

  • operationele diensten en incidentcoördinatie

  • ICT-systemen en digitale netwerken

Bij telecomstoringen wordt ook beoordeeld of er mogelijk sprake is van sabotage of een cybercomponent.

Uitval van elektriciteitsvoorziening

Elektriciteit is essentieel voor het functioneren van infrastructuur en technische installaties. Een stroomstoring kan gevolgen hebben voor:

  • verkeerscentrales en verkeersposten

  • bruggen, tunnels en andere kunstwerken

  • waterwerken en pompsystemen

  • ICT-systemen en communicatiesystemen

In dergelijke situaties wordt gekeken naar het functioneren van noodstroomvoorzieningen en de beschikbaarheid van brandstof voor noodaggregaten.

Uitval van gasvoorziening

Uitval van de gasvoorziening kan gevolgen hebben voor infrastructuur en bedrijfsvoering. In sommige gevallen kan dit ook invloed hebben op systemen die afhankelijk zijn van gasvoorzieningen.

Binnen het spoor bijvoorbeeld zijn nog wissels aanwezig met gasverwarming. Daarom kan een verstoring van de gasvoorziening gevolgen hebben voor de veiligheid en continuïteit van bepaalde infrastructuur.

Uitval van een gebouw

Ook de uitval van een gebouw waarin belangrijke systemen of operationele functies zijn ondergebracht kan gevolgen hebben voor de bedrijfscontinuïteit.

Voorbeelden van oorzaken zijn:

  • brand

  • explosie

  • wateroverlast

  • technische storingen

Rol van het DCC-IenW

Het DCC-IenW volgt verstoringen van nutsvoorzieningen die gevolgen kunnen hebben voor het domein van Infrastructuur en Waterstaat.

Het DCC-IenW ondersteunt het ministerie onder andere door:

  • het verzamelen en analyseren van meldingsinformatie

  • het beoordelen van de mogelijke impact op mobiliteit en infrastructuur

  • afstemming met betrokken organisaties

  • het informeren van de ambtelijke en politieke leiding

  • aansluiting op de nationale crisisstructuur

Wanneer nodig faciliteert het DCC-IenW departementale crisisoverleggen en bereidt het de deelname van het ministerie aan nationale crisisoverleggen voor.

Betrokken organisaties

Bij verstoringen van nutsvoorzieningen zijn verschillende organisaties betrokken.

Ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK)
Het ministerie van EZK is verantwoordelijk voor het beleid rond energievoorzieningen en telecommunicatie.

Netbeheerders en telecomaanbieders
Regionale en landelijke netwerkbeheerders zijn verantwoordelijk voor het beheer en herstel van energie- en telecomnetwerken.

Rijkswaterstaat
Rijkswaterstaat is verantwoordelijk voor het beheer van infrastructuur zoals wegen en waterwerken en beoordeelt de impact van storingen op deze systemen.

Nationaal Crisiscentrum (NCC)
Het NCC ondersteunt bij nationale crisiscoördinatie wanneer verstoringen grote maatschappelijke impact hebben.

Relevante wet- en regelgeving

Voor verstoringen van nutsvoorzieningen zijn onder meer de volgende wetten en kaders relevant:

  • Telecommunicatiewet

  • Energiewetgeving en noodprocedures voor energievoorziening

  • Nationaal Crisisplan Uitval ICT

  • Bedrijfscontinuïteitsplannen van betrokken organisaties