Weerbaar in een veranderende wereld
OCM dag 2026
Hoe blijf je als crisisorganisatie weerbaar in een wereld die steeds sneller verandert? Die vraag stond centraal tijdens de OCM-dag 2026, georganiseerd door het DCC-IenW. De dag vond dit jaar plaats bij de NS en bracht crisisprofessionals van IenW uit verschillende organisaties samen om kennis, ervaringen en inzichten uit te wisselen over weerbaarheid, crisismanagement en samenwerking. De dag werd begeleid door dagvoorzitters Jeroen van den Berg en Laura Kuiper.
Blijven leren, oefenen en samenwerken
De dag werd geopend door Eelco van Asch, directeur Operatie bij de NS. Vanuit praktijkvoorbeelden uit de spoorsector liet hij zien hoe organisaties kunnen omgaan met complexe en snel veranderende situaties. Daarbij benadrukte hij dat een sterke crisisorganisatie niet alleen draait om procedures en draaiboeken, maar vooral om blijven leren, oefenen en samenwerken.
""Niet inslapen bij een draaiboek, maar altijd scherp blijven op wat er anders is en wat er nog kan gebeuren.""
Geopolitieke ontwikkelingen en nationale weerbaarheid
Tijdens de keynote nam Louise van Schaik (Instituut Clingendael) de deelnemers mee in de snel veranderende geopolitieke werkelijkheid. Internationale ontwikkelingen, economische afhankelijkheden en maatschappelijke vraagstukken hebben steeds meer invloed op organisaties en crisisbeheersing.
""If we're not at the table, we're on the menu.""
Met deze uitspraak onderstreepte Van Schaik het belang van Europese samenwerking en strategische autonomie in een wereld waarin geopolitieke en economische macht steeds vaker hand in hand gaan.
Sylvia Versluis (Analistennetwerk Nationale Veiligheid) sloot daarop aan met een toelichting op de manier waarop risico's en dreigingen worden geanalyseerd en welke risico’s op ons afkomen. Daarbij stond niet zozeer de inhoud van afzonderlijke risico's centraal, maar vooral het belang van inzicht in samenhang, afhankelijkheden en het maken van bewuste keuzes. Organisaties beschikken immers altijd over beperkte capaciteit en middelen. Weerbaarheid vraagt daarom om het stellen van prioriteiten.
In de aansluitende paneldiscussie gingen Van Schaik en Versluis met de deelnemers in gesprek over de betekenis van deze ontwikkelingen voor de dagelijkse praktijk. Daarbij werd duidelijk dat weerbaarheid niet alleen een organisatorische opgave is, maar ook vraagt om bewustwording en keuzes van individuele professionals.
Van strategie naar praktijk
Na de lunch gaven Peter Schenk en Jaap Jochmann (NS) een inkijk in de weerbaarheidsvisie en -strategie van NS. Aan de hand van praktijkvoorbeelden lieten zij zien hoe NS werkt aan het versterken van de weerbaarheid van zowel de eigen organisatie als het bredere netwerk van partners.
Hun presentatie maakte duidelijk dat weerbaarheid niet alleen draait om het voorkomen van verstoringen, maar vooral om voorbereid zijn op situaties waarin de normale werkwijze niet langer vanzelfsprekend is. Samenwerking, voorbereiding en het ontwikkelen van handelingsperspectieven spelen daarbij een belangrijke rol.
De menselijke kant van weerbaarheid
In het middagprogramma verschoof de aandacht naar de mens achter de crisisorganisatie. Richta IJntema (Universiteit Utrecht) ging in op persoonlijke veerkracht en de vraag hoe mensen omgaan met onzekerheid, stress en ingrijpende gebeurtenissen. Veerkracht is volgens haar geen vaste eigenschap, maar een proces dat voortdurend aandacht vraagt.
Aansluitend verzorgde Egmont Tilleman (Berenschot) een inspiratiesessie over Team Resource Management. Vanuit lessen uit de luchtvaart liet hij zien hoe teams onder druk effectief kunnen blijven samenwerken. Leiderschap, communicatie, situationeel bewustzijn en het benutten van de collectieve kennis binnen een team zijn daarbij essentieel.
Tijdens reflectiesessies gingen deelnemers vervolgens met elkaar in gesprek over persoonlijke veerkracht, samenwerking en de vraag hoe zij zichzelf en hun teams weerbaar kunnen houden in een tijd van voortdurende verandering.
Van wereldbeeld naar mensbeeld
In de afsluiting van de dag blikte Job Kramer, hoofd van het DCC-IenW, terug op de belangrijkste inzichten.
""Waar de dag begon met een blik op de wereld om ons heen, eindigde deze met de vraag wat dit betekent voor jezelf.""
Volgens Kramer liet het programma zien hoe ontwikkelingen op mondiaal niveau uiteindelijk doorwerken tot op het niveau van individuele professionals en organisaties. Juist die verbinding tussen strategie, organisatie en mens maakte de OCM-dag waardevol.
Gedurende de dag was er ruimte om elkaar te ontmoeten en ervaringen uit te wisselen.
Met nieuwe inzichten, inspirerende gesprekken en versterkte netwerken keerden de deelnemers huiswaarts. Eén boodschap bleef daarbij nadrukkelijk hangen: een weerbare crisisorganisatie bouw je niet alleen met plannen en procedures, maar vooral door samen te leren, samen te werken en voorbereid te zijn op het onverwachte.