De scheepvaart kan wereldwijd te maken krijgen met piraterij, gewapende overvallen op zee en andere veiligheidsdreigingen. Incidenten op zee kunnen variëren van een kaping tot het stilzetten van een schip of het innemen van documenten door lokale autoriteiten. In zulke situaties is snelle informatie-uitwisseling tussen overheid, reders en internationale partners essentieel. Deze incidenten komen onder andere voor in delen van de Golf van Aden, de Golf van Guinee en in sommige wateren in Azië. Voor bemanningen en reders kunnen zulke situaties grote gevolgen hebben.
Verantwoordelijkheid van de Nederlandse staat
Schepen die onder Nederlandse vlag varen vallen onder de rechtsmacht van Nederland. Volgens het internationale zeerecht heeft de vlaggenstaat de verantwoordelijkheid om toezicht te houden op schepen die zijn vlag voeren en om maatregelen te nemen voor veiligheid en naleving van internationale regels.
In juridische zin worden schepen onder Nederlandse vlag beschouwd als onderdeel van het Nederlandse grondgebied. Daardoor blijft Nederland verantwoordelijk voor toezicht en bescherming van deze schepen, ook wanneer zij zich buiten Nederlandse wateren bevinden.
Bij ernstige veiligheidsincidenten – zoals piraterij, kaping of sabotage – kan de Nederlandse overheid daarom betrokken zijn bij de ondersteuning van bemanning, reders en internationale partners.