De luchtvaart speelt een belangrijke rol in de bereikbaarheid van Nederland en de internationale economie. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat is verantwoordelijk voor het beleid en de veiligheid binnen de luchtvaartsector.

Binnen het ministerie zijn verschillende organisaties betrokken bij de crisisbeheersing rondom luchtvaartincidenten. De Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) zorgt er na een incident voor dat het luchtverkeer veilig wordt afgehandeld. Via internationale netwerken, zoals Eurocontrol, kan vaak al in een vroeg stadium informatie beschikbaar zijn over het verloop van een vlucht.

Bij een groot luchtvaartongeval in Nederland of in het buitenland waarbij veel Nederlandse passagiers betrokken zijn, kan de crisisstructuur van het ministerie van IenW worden opgeschaald.

Belang van crisisbeheersing

Luchtvaartincidenten kunnen grote gevolgen hebben voor de veiligheid van passagiers, de luchtvaartsector en de samenleving. Daarnaast kunnen dergelijke incidenten ook impact hebben op andere mobiliteitsnetwerken en infrastructuur.

Daarom is het belangrijk dat betrokken organisaties goed samenwerken en snel beschikken over betrouwbare informatie wanneer zich een incident voordoet.

Risico’s voor IenW

Hoewel ernstige luchtvaartongevallen zeldzaam zijn, kunnen de gevolgen groot zijn. Mogelijke risico’s zijn onder andere:

  • luchtvaartongevallen met passagiers of bemanning

  • incidenten op luchthavens of in het luchtruim

  • verstoringen van het luchtverkeer

  • incidenten in het buitenland waarbij Nederlandse passagiers betrokken zijn

Dergelijke situaties kunnen leiden tot maatschappelijke en politieke aandacht en vragen soms om nationale of internationale coördinatie.

Effecten op andere beleidsterreinen

Een luchtvaartongeval kan ook gevolgen hebben voor andere onderdelen van het mobiliteitssysteem. Zo kan het nodig zijn om wegen of spoorlijnen vrij te houden voor hulpdiensten of om extra verkeersmaatregelen te nemen.

De Politie, Rijkswaterstaat en ProRail werken in dergelijke situaties samen om de bereikbaarheid van de incidentlocatie te waarborgen en het verkeer in goede banen te leiden. Liaisons van Rijkswaterstaat of ProRail kunnen deelnemen aan regionaal crisisoverleg.

Bijvoorbeeld na de ramp met MH17 ondersteunde Rijkswaterstaat de organisatie van rouwstoeten door verkeersmanagement en communicatie richting weggebruikers.

Rol van het DCC-IenW

Het DCC-IenW onderhoudt via een netwerk van crisiscoördinatoren contact met organisaties die betrokken zijn bij de crisisbeheersing in de luchtvaart.

Daarnaast wordt samengewerkt met partijen binnen en buiten het ministerie, zoals Luchtverkeersleiding Nederland, Inspectie Leefomgeving en Transport, luchtvaartmaatschappijen zoals KLM, Schiphol Airport en de betrokken veiligheidsregio’s.

Het DCC-IenW zorgt onder andere voor:

  • het verzamelen en duiden van informatie

  • afstemming tussen betrokken organisaties

  • het informeren van de ambtelijke en politieke leiding

  • voorbereiding van deelname aan nationale crisisoverleggen

Betrokken organisaties

Bij luchtvaartincidenten werken verschillende organisaties samen.

Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL)
LVNL is verantwoordelijk voor de veilige afhandeling van het luchtverkeer in het Nederlandse luchtruim.

Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT)
De ILT houdt toezicht op de veiligheid van de luchtvaartsector.

Luchthavens en luchtvaartmaatschappijen
Luchthavens en luchtvaartmaatschappijen spelen een belangrijke rol bij incidentmanagement en communicatie met passagiers.

Veiligheidsregio’s en hulpdiensten
Veiligheidsregio’s en hulpdiensten zijn verantwoordelijk voor de bestrijding van incidenten en rampen op en rond luchthavens.

Onderzoek naar luchtvaartongevallen

Wanneer zich een luchtvaartongeval voordoet, onderzoekt de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) de mogelijke oorzaken. Dit onderzoek gebeurt in samenwerking met onder andere de Inspectie Leefomgeving en Transport en de betrokken luchtvaartmaatschappij.

Op basis van het onderzoek doet de Onderzoeksraad aanbevelingen om de veiligheid in de luchtvaart verder te verbeteren.

Relevante websites

Voor meer informatie over luchtvaartveiligheid en luchtvaartorganisaties: